Şirket Kurmadan Fatura Kesilir mi?

Kısa cevap: Kendi adınıza normal bir ticari fatura düzenleyebilmek için genel olarak vergi mükellefiyetinizin ve belge düzeninizin olması gerekir.

Ancak “şirketim yok, ödeme alamam” veya “bir kere ödeme aldıysam hemen limited şirket kurmalıyım” gibi iki uç yorum da doğru değildir. İşin devamlılığı, niteliği, ödemeyi yapan taraf ve özel vergi istisnaları sonucu değiştirebilir.

Fatura kesmek ile ödeme almak aynı şey değil

Banka hesabınıza para gelmesi işlemi otomatik olarak vergisel açıdan doğru belgelenmiş hale getirmez.

Bir müşteri size 20.000 TL gönderdiğinde üç ayrı soru vardır:

1. Bu gelir hangi faaliyetten doğdu?
2. Vergisel olarak hangi belge düzenlenmeli?
3. Bu faaliyetin devamlılığı nedeniyle mükellefiyet açılması gerekiyor mu?

Özellikle freelance çalışanların yaptığı hata, banka transferini “zaten açıklamaya danışmanlık yazdık” diye fatura yerine koymaktır.

Düzenli freelance hizmet veriyorsanız

Yazılım, tasarım, reklam yönetimi, danışmanlık veya benzeri hizmetleri devamlı biçimde satıyorsanız faaliyetiniz ticari veya serbest meslek faaliyeti kapsamında mükellefiyet gerektirebilir.

Bu durumda doğru yol, faaliyet başlamadan veya kanuni bildirim süresini kaçırmadan mükellefiyet ve belge düzenini kurmaktır.

GİB'e göre gerçek kişilerin işe başlama bildirimi, işe başlama tarihinden itibaren 10 gün içinde yapılır ve Dijital Vergi Dairesi üzerinden de gönderilebilir.

Tek seferlik bir iş yaptıysanız ne olur?

“Tek seferlik iş” otomatik bir muafiyet adı değildir. Arızi kazanç, ücret, serbest meslek faaliyeti veya ticari faaliyet ayrımı yapılan işin gerçek koşullarına göre değerlendirilir.

Bazı durumlarda ödemeyi yapan vergi mükellefi, vergi mükellefi olmayan kişiden aldığı mal veya hizmet için gider pusulası düzenleyebilir. Ancak gider pusulası “şirket açmadan sınırsız freelance çalışma yöntemi” değildir.

GİB'in güncel açıklamalarında gider pusulasının mal teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami yedi gün içinde düzenlenmesi gerektiği belirtilir.

Dolayısıyla sürekli müşteri bulup her ay gider pusulası ile çalışmayı bir şirket alternatifi olarak tasarlamak risklidir.

Mobil uygulama ve internet gelirlerinde özel istisnalar olabilir

Burada FaturaTik kullanıcıları için önemli bir ayrım var.

Gelir Vergisi Kanununda sosyal içerik üreticiliği ile mobil cihazlar için uygulama geliştiriciliğine yönelik özel bir kazanç istisnası bulunuyor. GİB'in açıklamalarına göre belirli şartları sağlayan gerçek kişiler, mobil cihazlar için uygulama geliştirme gelirlerinde bu özel rejimden yararlanabilir.

Bu, “App Store'dan para kazanan herkes şirket kurmak zorunda değildir” demek değildir. İstisnanın kapsamı, gelir kanalının şartları, banka hesabı ve yıllık sınırlar kontrol edilmelidir.

Özellikle SaaS, web uygulaması, kurumsal yazılım geliştirme ve doğrudan danışmanlık gelirlerini mobil uygulama istisnasıyla aynı kabul etmek hatalı olabilir.

Bu nedenle App Store geliri olan bir geliştirici, otomatik olarak şahıs şirketi açmadan önce kendi gelir modelinin ilgili istisnaya girip girmediğini mali müşaviriyle kontrol etmelidir.

e-Arşiv portalı şirket yerine geçer mi?

Hayır.

GİB e-Arşiv Fatura Portalı bir belge düzenleme kanalıdır; sizi vergi mükellefi yapan bir şirket kuruluş sistemi değildir.

GİB'in güncel açıklamalarına göre e-Fatura/e-Arşiv sistemine kayıtlı olmayan mükelleflerin belirli tutarı aşan faturaları da e-Arşiv portalı üzerinden düzenlemesi gerekebilir. Buradaki ana kelime mükelleftir.

“Portal açık, o zaman şirket olmadan fatura kesebilirim” çıkarımı yanlıştır.

Yurt dışındaki müşteriye şirket olmadan invoice göndermek

Bir PDF hazırlayıp üzerine “invoice” yazmanız, Türkiye'deki vergi yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Yurt dışındaki müşteri kendi muhasebesi için bu belgeyi kabul etse bile Türkiye tarafında gelirin nasıl beyan edileceği ayrı bir konudur.

Stripe, Wise, PayPal benzeri ödeme aracı veya yurt dışı banka hesabı kullanmak da gelirin niteliğini değiştirmez.

Ne zaman şirket/mükellefiyet açmayı ciddi olarak düşünmelisiniz?

Şunlardan birkaçına “evet” diyorsanız işi kayıtlı ve sürdürülebilir bir yapıya taşımanın zamanı gelmiştir:

• Her ay veya düzenli gelir elde ediyorsunuz,
• Birden fazla müşteriniz var,
• İşinizi aktif biçimde pazarlıyorsunuz,
• Hizmet veya ürün satışınız devamlılık gösteriyor,
• Müşterileriniz sizden fatura istiyor,
• Giderlerinizi işletme kapsamında takip etmek istiyorsunuz,
• App Store, Google Play veya başka platform gelirleri özel istisna dışında kalıyor.

Şirketi açtıktan sonra manuel fatura kaosuna düşmeyin

Mükellefiyet açıldıktan sonra sorun bitmiyor; biçim değiştiriyor.

Platformdan raporu indir, komisyonu ayır, kur hesapla, doğru dönemi bul, faturayı hazırla ve muhasebeciye gönder döngüsü her ay tekrarlanıyorsa kuruluş kadar faturalama operasyonunu da tasarlamak gerekir.

FaturaTik internet işletmelerinin platform gelirlerini bu noktada ele alır. MVP odağı App Store raporundan başlayıp gelir hesaplaması, kullanıcı incelemesi/onayı ve lisanslı özel entegratör üzerinden düzenlenen fatura akışıdır.

Vergisel sınıflandırma işlemin gerçek niteliğine göre değişir. “Şirket kurmadan fatura” konusunda sosyal medya tavsiyesiyle hareket etmek yerine mali müşavirden faaliyet bazlı görüş alın.